મુંબઈના ઘાટકોપર વિસ્તારમાં કન્યા કેળવણી માટે શરૂ થયેલી આ શાળાનો ઇતિહાસ ખૂબ જ ગૌરવપૂર્ણ અને પ્રેરણાદાયક છે. નાનકડા છોડ રૂપે શરૂ થયેલી આ સંસ્થા આજે હજારો કન્યાઓના જીવનનું ઘડતર કરી રહી છે.
૧. સ્થાપના અને પ્રારંભિક વર્ષો:
ઈ.સ. ૧૯૧૦: કન્યા કેળવણીનું મહત્ત્વ સમજીને ઘાટકોપરના સમાજસેવક સ્વ. ગિરધરલાલ ગોવિંદજી મહેતાએ સ્થાનિક આગેવાનો અને શ્રીમંતોની મદદથી ઘાટકોપરની પ્રથમ કન્યાશાળા "ઘાટકોપર કન્યા વિદ્યાલય" ની સ્થાપના કરી.
૧ ઓગસ્ટ, ૧૯૨૩ આ શાળાનું સંચાલન "ઘાટકોપર ગ્રામ્યમહાસભા સમિતિ"ને સોંપવામાં આવ્યું અને તેનું નામ બદલીને "ઘાટકોપર રાષ્ટ્રીયશાળા" રાખવામાં આવ્યું. ૧૯૨૩ થી ૧૯૩૭ સુધી નાગરિકોએ ફાળો એકઠો કરી શાળા ચલાવી, પરંતુ શાળા પાસે પોતાનું મકાન ન હતું.
૨. શાળાનું પોતાનું મકાન અને નવું નામ:
ઈ.સ. ૧૯૩૭ ઘાટકોપરના સેવાભાવી સજ્જન સ્વ. શેઠ ધનજીભાઈ દેવશીભાઈએ ૪૧૦૦ ચો.વાર જમીન અને રૂ. ૧૨,૦૦૦/- રોકડા દાનમાં આપ્યા, જેનાથી શાળાનું પોતાનું મકાન બન્યું. ત્યારથી આ શાળા "શેઠ ધનજી દેવશી રાષ્ટ્રીય શાળા" તરીકે ઓળખાવા લાગી. પાછળથી તેમણે વધુ ૬૧૦૦ ચો.વાર જમીન અને રોકડ રકમ આપી હતી. આ મકાનના બાંધકામમાં આર્કિટેક્ટ સ્વ. ચુનીલાલ કેશવજી સંઘાણી અને ત્યારબાદ આર્કિટેક્ટ શ્રી પ્રાણલાલભાઈ કારાણીએ વર્ષો સુધી પોતાની માનદ સેવાઓ (અવેતન) આપી હતી.
૩. દાતાઓ અને શ્રેષ્ઠીઓનો અમૂલ્ય ફાળો:
શાળાના વિકાસમાં અનેક મહાનુભાવોએ તન, મન અને ધનથી સહયોગ આપ્યો છે.ધનજી દેવશી પરિવાર સ્વ. ડૉ. શાંતિલાલભાઈ (પ્રમુખ) અને સ્વ. જગજીવનભાઈ (ઉપપ્રમુખ)એ શાળાના વિકાસમાં ઊંડો રસ લીધો. તેમના ટ્રસ્ટમાંથી મેમોરિયલ હૉલ, કમ્પ્યુટર વર્ગ, સ્ટાફ વેલફેર ફંડ વગેરે માટે માતબર રકમ મળી.શ્રીમતી તારાબાઈ વેલીનકર ઓપન એર થિયેટર સર્વોદય હૉસ્પિટલવાળા સ્વ. કાંતિલાલ મગનલાલ શાહ (માનદમંત્રી)ના પ્રયત્નોથી બાંધવામાં આવ્યું. ૪૦ વર્ષ સુધી સ્વ. ચીમનલાલ પોપટલાલ શાહે ટ્રસ્ટી અને પ્રમુખ પદે રહીને, તેમજ સ્વ. જશવંતરાય મહેતા, ગિરધરભાઈ દેસાઈ અને વસનજી લખમશીભાઈ જેવા મહાનુભાવોએ અજોડ સેવાઓ આપી હતી. આમ, અનેક દાતાઓ, નિષ્ઠાવાન કાર્યકરો અને સમર્પિત શિક્ષકોના સહિયારા પ્રયત્નોથી આ શાળાએ બાલમંદિરથી એસ.એસ.સી. સુધીનો સતત પ્રગતિનો માર્ગ ખેડ્યો છે.આપણી ભારતમાતા અને આપણી પોતાની રાષ્ટ્રીય શાળા આઝાદીના સ્વપ્ન અને ભારતમાતા પ્રત્યેના સમર્પણની ભાવના સાથે આ શાળાનો ઇતિહાસ ઊંડાણપૂર્વક જોડાયેલો છે.
શરૂઆત અને સંકલ્પ:
બ્રિટિશ કાળ બાદ જ્યારે ૧૯૪૭માં આપણો દેશ સ્વતંત્ર થયો, ત્યારે દેશના યુવાનોએ માતાના ચરણોમાં શિર ઝુકાવીને દેશસેવાનો સંકલ્પ લીધો. આ જ સમયગાળામાં એક સફળ વેપારી, શેઠ ધનજી દેવશીઓએ નાની કન્યાઓને ભારતમાતાને છાજે એવું રાષ્ટ્રપ્રેમ અને સંસ્કારનું સિંચન કરતું શિક્ષણ આપવાનું બીડું ઝડપ્યું. આ ભગીરથ પ્રયાસના ફળસ્વરૂપે જ 'શેઠ ધનજી દેવશી રાષ્ટ્રીય શાળા'નો જન્મ થયો. દેશપ્રેમની જ્વલંત ચિનગારી પ્રગટાવનારી આ શાળાની દીકરીઓ આજે માત્ર ઘાટકોપરમાં જ નહીં, પરંતુ દેશ-વિદેશમાં અનેક ક્ષેત્રે સફળતાનાં શિખરો સર કરી રહી છે.
શાળાના આધારસ્તંભો:
શાળાની આ યશસ્વી યાત્રામાં ધનજીભાઈના કુટુંબીજનો, કાર્યવાહકો, સંચાલકો, ગુરુજનો, આચાર્યો, દાનવીરો અને વાલીઓનો અમૂલ્ય ફાળો રહ્યો છે, જેમને આજે પણ આદરપૂર્વક વંદન કરવામાં આવે છે. શરૂઆતના સમયમાં ઘાટકોપરના સિંહ સમાન ચીમનભાઈ પો. શાહ (પ્રમુખ) અને માનદ્ મંત્રી શ્રી જશવંતરાય ધ. મહેતા જેવા નિષ્ઠાવાન અને વિદ્વાન આગેવાનોએ શાળાનું સુકાન સંભાળ્યું હતું.
શાળાના ભૂતપૂર્વ માનદ્ મંત્રી શ્રી રજનીકાંત જે. મહેતાને માત્ર ૨૦-૨૨ વર્ષની નાની ઉંમરે જ્યારે શાળાની મોટી જવાબદારી સોંપાઈ, ત્યારે સર્વોદય હૉસ્પિટલના સ્થાપક અને શાળાના તત્કાલીન માનદ્ મંત્રી શ્રી કાંતિભાઈ મગનલાલ શાહે તેમના પર અતુટ વિશ્વાસ મૂકીને રૂઢિચુસ્ત સંચાલકો સામે હિંમતભરી બાંયધરી આપી હતી.
મહાનુભાવોની પાવન ઉપસ્થિતિ:
આ શાળાના આંગણે દેશના અનેક શૂરવીરો, નેતાઓ અને સંસ્થાઓએ પધારીને તેના પ્રાંગણને પવિત્ર કર્યું છે. આ પાવન અતિથિઓમાં નીચે મુજબના મહાનુભાવોનો સમાવેશ થાય છે:
આજે પણ આ શાળા સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી પોતાનો 'સંપર્ક સેતુ' જાળવી રહી છે, જેમાં શાળાની લગભગ ૫૦૦૦ જેટલી ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થિનીઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે. આમ, આ શાળા એક શૈક્ષણિક સંસ્થાથી વિશેષ, એક રાષ્ટ્રીય અને સામાજિક તીર્થધામ બની રહી છે.
"तू बुद्धि दे तू तेज दे नवचेतना विश्वास दे; जे सत्य सुंदर सर्वथा आजन्म त्याचा ध्यास दे..."
૧૦૦ વર્ષ પહેલાં, ૧લી ઓગસ્ટ ૧૯૨૩ના રોજ, ઘાટકોપરમાં રહેતા સેવાભાવી દીર્ઘદ્રષ્ટાઓના સમૂહે આ આદર્શોને હૃદયમાં રાખીને, માત્ર કન્યાઓ માટે ગુજરાતી માધ્યમની શાળા શરૂ કરવા માટે ઉદારતાપૂર્વક દાન આપ્યું હતું. શાળાના પ્રથમ વર્ષમાં વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા ૧૧૦ હતી.
સો વર્ષ પછી, એક લાંબી, પડકારજનક છતાં અત્યંત લાભદાયી સફર બાદ, શેઠ ધનજી દેવશી રાષ્ટ્રીય શાળા આજે બંને વિભાગોમાં ૪૦૦૦ વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા ધરાવે છે અને ગર્વથી શાળાના શતાબ્દી વર્ષની ઉજવણી કરે છે.
પ્રમુખ તરીકે, મને જૂની યાદોને તાજી કરીને અમારી કેટલીક મુખ્ય સિદ્ધિઓ જણાવતા આનંદ થાય છે:
૧૯૬૦માં, મહારાષ્ટ્ર સરકારના શિક્ષણ વિભાગે શાળાને કાયમી માન્યતાનો દરજ્જો આપ્યો.
૧૯૮૫માં, અમારા વિદ્યાર્થીઓ વૈશ્વિક શિક્ષણ માટે સુસજ્જ બને તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે અમે અંગ્રેજીને શિક્ષણના માધ્યમ તરીકે દાખલ કર્યું, સાથે જ માતૃભાષા પ્રત્યેનો ગર્વ જળવાઈ રહે તે પણ સુનિશ્ચિત કર્યું.
૨૦૦૧માં, અમારા વિદ્યાર્થીઓને નવા યુગના ભવિષ્ય માટે તૈયાર કરવા માટે, કોમ્પ્યુટર લેબોરેટરી શરૂ કરવામાં આવી હતી.
૨૦૦૨માં, અમે વીરચંદ ધનજીના દાનથી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં સુધારો કરવા માટે કામ કર્યું અને એક નવી ઇમારત ઉમેરી.
૨૦૧૧થી, શિક્ષણમાં બદલાતા પ્રવાહો સાથે તાલ મિલાવીને, દરેક વર્ગખંડમાં ઈ-લર્નિંગ ધોરણ બની ગયું છે.
૨૦૧૫માં, બદલાતા સામાજિક વાતાવરણ સાથે તાલ મિલાવીને, અમે સહ-શિક્ષણ (કો-એજ્યુકેશનલ) શાળા બન્યા.
અમે હવે અમારી નવીનતમ પહેલ, ડિજિટલ-આધારિત શિક્ષણ અને રોબોટિક્સમાં તાલીમ રજૂ કરવા માટે ઉત્સાહિત છીએ.
અમારી શાળા હંમેશા સમય સાથે તાલ મિલાવવા અને અમારા વિદ્યાર્થીઓ માટે શ્રેષ્ઠ શિક્ષણ લાવવા માટે પ્રયત્નશીલ રહી છે. વર્ષોથી બોર્ડની પરીક્ષાઓમાં ૧૦૦% પરિણામો અમારા શિક્ષકોના સમર્પિત પ્રયાસોની સાબિતી આપે છે. શૈક્ષણિક સફળતા ઉપરાંત, અમારું ધ્યાન બાળકોના સર્વાંગી વ્યક્તિત્વને નિખારવા અને તેમને જવાબદાર નાગરિકો બનવામાં અને સારા મનુષ્યો તરીકે ખીલવામાં મદદ કરવાનું છે. તદનુસાર, અમે રમતગમત, કલા, નૃત્ય, સંગીત અને અન્ય સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓ જેવી વધારાની અભ્યાસક્રમ પ્રવૃત્તિઓ પર ભાર મૂક્યો છે. અમારા વાર્ષિક દિવસના કાર્યક્રમો અમારા સાંસ્કૃતિક વારસાને એક અદભૂત શ્રદ્ધાંજલિ છે અને અમે 'વસુધૈવ કુટુંબકમ' - અમારી વિવિધતામાં એકતા પર ભાર મૂક્યો છે.
૨૦૨૨-૨૦૨૩ના આ શતાબ્દી વર્ષમાં, અમે ખાસ અભ્યાસક્રમ પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન કર્યું છે, જેમ કે મિની મેરેથોન, શિક્ષકો માટે રંગોળી સ્પર્ધા, અને વિદ્યાર્થીઓ માટે ચિત્રકામ, વક્તૃત્વ, પઠન, વાર્તા કહેવાની અને પોસ્ટર પેઇન્ટિંગ જેવી આંતર-શાળા સ્પર્ધાઓ. આ ઉપરાંત, એકતા અને સામુદાયિક ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અમે મુંબઈની અન્ય શાળાઓને પણ સામેલ કરી છે. હું ખાસ કરીને SDDR અને VDDR ના સ્ટાફ - શિક્ષણ અને બિન-શિક્ષણ બંને - નો શાળા પ્રત્યેના તેમના સમર્પણ અને સખત મહેનત માટે વિશેષ આભાર માનવા માંગુ છું.
આપણી સફરના આગામી સો વર્ષોમાં ગર્વ અને આત્મવિશ્વાસ સાથે આગળ વધતા, મને ખાતરી છે કે આપણે એક અગ્રણી શૈક્ષણિક સંસ્થા તરીકે ચાલુ રહીશું જે આપણા વિદ્યાર્થીઓના જીવનને સમૃદ્ધ બનાવશે અને ભવિષ્ય માટે પ્રામાણિક, પ્રતિભાશાળી અને સામાજિક રીતે જાગૃત નાગરિકોનો પાયો નાખશે. હું પ્રાર્થના કરું છું કે આ ઉત્કૃષ્ટ શાળા તેના સ્થાપકોના વિઝનને પૂર્ણ કરવાનું ચાલુ રાખે અને સેવાની વધુ ૧૦૦ સફળ વર્ષો પૂર્ણ કરે.
*શ્રીમતી મંજુલા એસ. શાહ (પ્રમુખ)*
*શેઠ ધનજી દેવશી રાષ્ટ્રીય શાળા*
"પ્રશંસા અને ટીકા બંનેને સ્વીકારો. ફૂલ ખીલવા માટે સૂર્ય અને વરસાદ બંનેની જરૂર હોય છે.
ઉજ્જવળ ભવિષ્યનું નિર્માણ: SDDR નું વચન
શેઠ ધનજી દેવશી રાષ્ટ્રીય શાળાના સંચાલક મંડળ તરફથી પ્રતિબદ્ધતા, વિઝન અને ગૌરવનો એક સંદેશ
શેઠ ધનજી દેવશી રાષ્ટ્રીય શાળા
મહેશ છેડા દ્વારા · ઉપપ્રમુખ, SDDR રાષ્ટ્રીય શાળા ટ્રસ્ટ
મારા વહાલા વિદ્યાર્થીઓ, આપ સૌને મારા હાર્દિક અભિનંદન. આપણા પ્રમુખશ્રી, ટ્રસ્ટીઓ અને હોદ્દેદારો વતી, હું આપ સૌના કુશળ મંગલ અને સતત વિકાસ માટે હૃદયપૂર્વકની શુભેચ્છાઓ પાઠવું છું. જેમ જેમ આપણે શિક્ષણ, સિદ્ધિઓ અને સહિયારા ઉદ્દેશ્યના વધુ એક વર્ષની ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ, ત્યારે હું આ તકનો ઉપયોગ આપણી સંચાલક ટીમ તરીકેની સામુહિક પ્રતિબદ્ધતાને પુનરોચ્ચાર કરવા માટે કરવા માંગુ છું — જે SDDR ના દરેક વિદ્યાર્થીને ઉત્કૃષ્ટ શિક્ષણ, સહ-અભ્યાસિક પ્રવૃત્તિઓ અને સર્વાંગી વિકાસ પૂરો પાડવા માટે છે.
શૈક્ષણિક ઉત્કૃષ્ટતા અને સર્વાંગી વિકાસ
શેઠ વીરચંદ ધનજી દેવશી રાષ્ટ્રીય શાળામાં, શૈક્ષણિક ઉત્કૃષ્ટતા એ માત્ર એક આકાંક્ષા નથી — તે એક પરંપરા છે. આપણા આચાર્યાશ્રીઓના સમર્પિત નેતૃત્વ અને તમામ વિભાગોના ઉત્કૃષ્ટ શિક્ષકોની ટીમ હેઠળ, SDDR એ બોર્ડની પરીક્ષાઓમાં સતત શ્રેષ્ઠ પરિણામો મેળવ્યા છે. આ રેકોર્ડ માત્ર આપણા વિદ્યાર્થીઓની સખત મહેનતનો જ નહીં, પરંતુ દરરોજ માર્ગદર્શન, પોષણ અને પ્રેરણા આપનારા આપણા શિક્ષકોની અવિરત પ્રતિબદ્ધતાનો પણ પુરાવો છે.
છતાં આપણે દ્રઢપણે માનીએ છીએ કે માત્ર ગુણ (marks) જ બાળકની ઓળખ નક્કી કરતા નથી. સાચું શિક્ષણ એ છે જે ચરિત્રનું નિર્માણ કરે છે, આત્મવિશ્વાસ જગાડે છે અને યુવા મનને જીવન માટે તૈયાર કરે છે. SDDR માં આપણે જે મૂલ્યો સિંચિત કરીએ છીએ — પ્રામાણિકતા, શિસ્ત, અનુકંપા (કરુણા) અને મનોબળ — તે અહીં દરેક વિદ્યાર્થીની સફરનો આધારસ્તંભ છે.
Contact No.
+91-9594771405Email ID
schoolsddr23@gmail.com